Van 28 maart tot en met 23 september 2016 organiseerden we samen met het Architectuurcentrum Nijmegen een tijdelijk proefveld op het in 2016 nieuw opgeleverde gebied aan de Lentse Warande in Nijmegen, waar we experimenteerden met nieuwe vormen van wonen, bouwen en ontwerpen. Samen met het publiek onderzochten we in BouwLab onze veranderende leefomgeving.

Bewoners, ondernemers, (overheids-, culturele-, en onderwijs-) instellingen en professionals hebben in de totstandkoming van BouwLab invulling gegeven aan een nieuwe vorm van stadmaken op kleine schaal. Op deze plek aan de Spiegelwaal is gebouwd, gewoond, gelogeerd, geëxperimenteerd met off-grid voorzieningen, hebben cross-overs plaatsgevonden, is kennis gedeeld, hebben we elkaar geinspireerd, zijn ideeen ontwikkeld en zijn nieuwe inzichten opgedaan over vernieuwende, toekomstbestendige ideeën rondom het ideale (t)huis in het algemeen en specifiek voor het nieuwe Nijmegen-Noord. 

BouwLab heeft hiermee een rol vervuld in placemaking voor het recent geopende Rivierpark en het aangrenzende gebied de Waalsprong in Nijmegen dat de komende jaren verder ontwikkeld zal worden. We hebben met elkaar nieuwe mogelijkheden laten zien voor het gebruik van dit gebied, gericht op de actuele stadsontwikkelingen in Nijmegen en de veranderende behoeftes van mensen, bijvoorbeeld om duurzamer of kleiner te wonen of om zelf je woon- of werkplek vorm te geven. Tevens hebben we het programma gericht op de mogelijkheden die er liggen om het experiment hiertoe in de tussentijd aan te gaan, totdat plekken een definitieve invulling hebben gekregen. 

Fabrikaat en het Architectuurcentrum hebben BouwLab geïnitieerd vanuit een gedeelde motivatie. Gezamenlijk hebben we door onze verschillende focus en werkwijze het vraagstuk vanuit een breed perspectief benaderd en een veelzijdig programma kunnen neerzetten. Op deze manier verbonden we partijen aan elkaar, ontstonden er nieuwe samenwerkingen en verzamelden we verschillende zienswijzen. Fabrikaat heeft met BouwLab het gesprek willen starten over wat nieuwe vormen zijn om onze leefomgeving in te richten, met aan de horizon het meerjarig placemaking project GR#D, waarbij een concreet vervolg kan worden gegeven aan de opgedane kennis, ideeën, experimenten en vele samenwerkingen waarvoor BouwLab de basis heeft gelegd. 

BouwLab was een organisch groeiend minidorp, waarvan de samenstelling afhankelijk was van de deelnemende partijen. Over de hele periode hebben verschillende objecten plaatsgemaakt voor andere. Hiermee gaven we een veelzijdig beeld van de huidige ontwikkelingen. Als onderdeel van dit proefveld hebben we gezocht naar manieren om BouwLab zo duurzaam en zelfvoorzienend mogelijk te laten functioneren. Door samen te werken met MIR, 100% ZONNIG, DAR en Rick Tegelaar & Arno Geesink voorzagen we in onze eigen energie- en watervoorziening. We hebben het publiek de mogelijkheid willen geen om deze alternatieve woonvormen ook daadwerkelijk te gebruiken en beleven. In het minidorp kon je dan ook blijven overnachten voor een unieke ervaring van ruimte en plek. MIR, dé eye-catcher van BouwLab, functioneerde als ontmoetingsplek en expositieruimte. Andere objecten waren Solid Family van Boomhuttenfest, het Waterlandhuisje van Peer van Ling, de Watertoren van ontwerpers Arno Geesink en Rick Tegelaar, de 'Single' Tiny House van Mill Home, het paviljoen KAPKAR / SF-P7S en de Afrika-woning van GB4All.

Om het gesprek optimaal op gang te brengen ontwikkelden we speciaal voor BouwLab een publieksprogramma. De onderstaande programmaonderdelen hebben gefungeerd als pilot met als doen om vanuit een cross-sectorale samenwerking een inhoudelijke verdieping op de zoeken en meerwaarde te creëren voor de samenwerkende partners met het oog op een langdurige samenwerking. Zo werd in deze pilots de samenwerking opgezocht met culturele instellingen zoals Cultuurmij Oost en Museum Het Valkhof

Talk of the Town - een samenwerking van Fabrikaat en Museum Het Valkhof
Vanuit een object uit de collectie van Museum Het Valkhof nemen kunstenaars het publiek drie avonden mee in hun kijk- en denkwijze over stedelijke ontwikkeling en de rol van burgers hierin. De collectie van het museum is rijk aan geschiedenis en geeft zich op de wijze waarop men door de eeuwen heen onze leefomgeving heeft vormgegeven. Het door de kunstenaar geselecteerde object wordt uit de museale context gehaald en gepresenteerd in KAPKAR / SF-P7S, waardoor de betekenis van het object en de geschiedenis van het stadmaken op een nieuwe manier werd belicht, namelijk vanuit de vaak onconventionele kijk van de kunstenaar. Dit resulteert in een inspirerende nieuwe blik op onze leefomgeving en de museale collectie van Museum Het Valkhof, zowel voor de bezoeker, het museum, als voor de kunstenaar. 

Exposities in BouwLab 
Op uitnodiging van Fabrikaat heeft Alphons ter Avest van MIR de kunstprogrammering op BouwLab verzorgd, met geselecteerde kunstenaars wiens werken zich sterk verhouden tot de stedelijke omgeving. Het experiment waar MIR onder andere voor staat sluit aan bij de doelstellingen van Fabrikaat: MIR wil zich profileren als vrijplaats, expeditiestation en paviljoen voor proefopstellingen en als tijdelijke huisvesting voor kunstenaars, installaties en kunstwerken.

B hungry & get fed - onder leiding van trainer en moderator Marlies Leupen
Vanuit de gedachte dat ideeën pas een stap verder komen als je ze deelt, ontwikkelde Marlies Leupen het format B hungry & get fed. Deze gedachte sluit aan bij de werkwijze van Fabrikaat en werkt als een katalysator in het concretiseren van ideeën voor GR#D. We nodigden partijen als de gemeente, gebiedsontwikkelaars, de onderwijs- en ontwerpsector uit om tijdens B hungry samen verder te denken en om vernieuwende ideeën een stap verder te brengen. 
Deelnemers zijn pioniers die ideeën hebben over nieuwe manieren van bouwen, wonen of werken en hoe je dit vanuit een gemeenschappelijkheid kan doen. Dit kunnen bijvoorbeeld geïnteresseerde bewoners zijn, architecten, kunstenaars, maar ook ondernemers of investeerders. Binnen het placemaking project GR#D krijgen vernieuwende ideeën een kans om gerealiseerd te worden, gezien de aangepaste regelgeving binnen het beleid van TAG (Tijdelijk Anders Gebruik) van de gemeente Nijmegen. 

In B hungry & get fed kregen kunstenaars, creatieve ondernemers en particulieren de kans om hun ideeën over het nieuwe wonen voor publiek te pitchen. In de eerste editie pitchten Hans Olthaar van GB4All, Jan-Paul Kimmel van MCT Mesh Construction Technology, Patrick Schreven van ORGA bouw, Hidde Blom van Het Theeza(a)kje en Marcel Budding van 100% ZONNIG hun ideeën. Tijdens de tweede editie waren het met name ontwerpers, kunstenaars en architecten die hun ideeën presenteerden. Zo presenteerde ontwerper Jordan Artisan zijn ontwerp van een op hunebedden geïnspireerde ruimte. Daarnaast waren er presentaties van Wim Kol en Simone Kol, Korneel Jeuken en Peter en Nikkie van den Hoogen.


Naast het publieksprogramma hebben wij vanuit overige activiteiten programma gemaakt gerelateerd aan het thema. Ook was BouwLab elke donderdag t/m zondag geopend voor publiek. Onze vrijwilligers gaven rondleidingen en informatie, in de dome van MIR kon je bij Het Theeza(a)kje wat drinken en alle objecten waren open ter bezichtiging. Op aanvraag hebben we rondleidingen en workshops verzorgd. 

 

Artikelen over BouwLab verschenen o.a. bij Roomed, Het Kan Wel, Cultuurstad Nijmegen, N1 en Ugenda.


Meer lezen over BouwLab? Lees onderstaande publicatie:

 

 

Voor de totstandkoming van BouwLab hebben wij steun gekregen van: